De Phildor verdediging - Partij bespreking
[Commentaar: Richard Brouwer]

14 openingslessen S.V. Het Briesend Paard te Urk
(zie het menu onder het bord) www.schakenopurk.nl

De philidor verdediging: Deze eerste opening behandelen we uitgebreid. Het is 1 van de mooiste partijen die ooit gespeeld zijn en is reeds bestudeerd door duizenden schakers. Deze partij is 150 jaar geleden gespeeld en word nog steeds als voorbeeld gebruikt om te leren. De Amerikaan Paul Morphy 'de sterkste schaker uit die tijd' schaakt deze partij tegen de The Duke and The Count, zij waren de twee sterkste amateur schakers van europa in die tijd. (Een tijd waarin er nog geen wereldkampioen werd uitgeroepen). Statistisch gezien is Morphy de beste schaker die ooit geleefd heeft, dit door zijn offers en mat-aanvallen. In tactiek en strategie staat Morphy 1, Fischer op 2, en Kasparov op 3. (Laatstgenoemde is zeker de beste op het gebied van openingen en dan met name de siciliaanse opening!). Maar tegenwoordig duurt een grootmeesters match 5 uur. In de tijd van Morphy waren er nog geen schaakklokken en duurde een partij soms wel 14 uur! Maar doordat men zoveel denktijd had, componeerde men ook mooie partijen die vaak of bijna foutloos waren.
1.e4 e5 2.Pf3 d6 Dit is the Philidor Defense. (Philidor verdediging) Sommigen beschouwen deze opening als zwak maar dat is hij zeker niet!. Maar zoals elke andere opening, speciaal de scherpe openingen zoals deze, moet je bestuderen om te begrijpen, hoe te spelen! laat in de jaren 20 van de vorige eeuw speelde grootmeester Larsen deze opening regelmatig met succes! Hij zat in die tijd in de top 5 van de wereld.
3.d4 Lg4!? Dit was een standaard openings zet in die tijd. Maar is niet de sterkste zet. Onthoud: Lasker zei in deze opening Paarden voor Lopers!! dat moeten we onthouden hier. Het is een opmerking die wereldwijd werd overgenomen 3...exd4; of 3...Pd7; zijn beiden beter.
4.dxe5 Een sterke zet! dreigt een pion te winnen. laten we eens twee mogelijke varianten bekijken voor we verder gaan met de partij.
4...Lxf3 Deze zet is nodig om geen pion te verliezen.
[4...dxe5 5.Dxd8+ Kxd8 verliest het recht op de rokade
6.Pxe5 De loper staat in en het Paard dreigt te slaan op f7 met schaak en wint dan een Toren.]
[4...Pc6 5.exd6 Lxd6 Wit wint een pion maar zwart heeft een ontwikkelingsvoorsprong.]
5.Dxf3 Meestal is het slecht om de dame vroeg in het spel te betrekken doordat de tegenstander dan vaak kan jagen en richten en tot een betere ontwikkeling komt. Maar doorat zwart de witte loper heeft afgeruild behoeven we geen angst meer te hebben, op dit witte veld staat de dame redelijk veilig. Tevens kan wit zich richten op de witte lijnen.
5...dxe5 6.Lc4 Een mooie en goede zet! Wit volgt alle schaakregels. Hij: A.) Controleert het centrum; B.) Ontwikkeld een stuk [gericht op het centrum]; C.) Beschermd de koning doordat deze nu kan rokeren als dit nodig is; D.) En dreigt schaakmat te geven in 1 zet door Dame xf7.
6...Pf6 Sommigen vinden deze zet niet goed en vinden dat zwart hier beter Dame f6 had moeten spelen. Maar ook dan heeft wit een ontwikkelingsvoorsprong, zie de variant.
[6...Df6 7.Db3 Lc5 8.O-O Lb6 9.Pc3]
7.Db3! Normaal is het slecht de dame vroeg te spelen en het is dubbel zo slecht een stuk tweemaal te spelen in de opening doordat je dan een achterstand krijgt in ontwikkeling. Hier dreigt Morphy de sleutelpion op b7 te slaan en tevens een mat in twee. Als zwart b6 speelt om de pion te dekken speelt wit Lxf7 gevolgd door Dxe6 en mat.
7...De7 De enigste zet die mogelijk is. Als zwart Dd7 speelt verliest hij zie de variant. Zwart forceert hier dameruil door na 8.Dxb7 Db4 met schaak te spelen.
[7...Dd7 8.Dxb7 Dc6 9.Lb5]
8.Pc3! De meeste moderne meesters spelen hier Dxb7 (zie variant A) en gaan voor de pion winst. Ook de meeste computerprogramma's spelen deze zet om matriaalvoorsprong te verkrijgen. Variant B, Lxf7 wint veel matriaal maar het verzaakt de stukken te ontwikkelen en wit kan een agressieve counter aanval verwachten die hem in problemen brengt. Morphy hechte geen waarde aan de pion op b7. Hij hechte meer belang aan de waarde van een snelle ontwikkeling. (Eigenlijk was hij de eerste speler die de waarde daarvan werkelijk begreep). En na variant A (Dxb7) dwingt zwart de dame af te ruilen en zover we weten probeerde Morphy, zeker in de beginfase, zijn dame op het bord te houden.
[8.Dxb7 Db4+ 9.Dxb4 Lxb4+]
[8.Lxf7+ Dxf7 9.Dxb7 Lc5 10.Dxa8 O-O]
8...c6 Misschien een goede zet! het stopt het binnenkomen van het witte paard en tevens dekt het veld b5 in een later stadium.
9.Lg5 Dit is een goede zet weer een stuk ontwikkelt en deze zet geeft de meeste druk op zwarte posities. De pen is een zeer krachtig wapen.
9...b5!? Het vraag en uitroepteken achter de notatie is een 'misschien'....Het is zeer moeilijk om hier een betere zet te vinden de stelling van zwart bied niet veel mogelijkheden. 9. ..h6; behoort tot de mogelijkheden. De grootmeester Petrosian vond dat hier 9.. .b6; beter was. Een ander vond deze zet weer zwak maar kon ook geen andere zet vinden . (Persoonlijk denk ik dat Dc7 de beste zet was geweest het lost de pen op en bezet nieuwe lijnen) Maar we moeten wel bedenken dat vrijwel alle sterke schaakcomputers hier ook het advies geven om 9....b5 te spelen. Maar wie kon bedenken dat het genie Morphy de volgende briljante zet speelt.
[9...Dc7 10.a4 Lc5 ; 11.Td1! O-O 12.Lxf6 gxf6 ; 13.O-O]
10.Pxb5!! Een geweldige briljante vondst. Vele Grootmeesters (die niet bekend waren met deze partij) is deze stelling voorgehouden en zij faalden allen. Niemand speelde deze zet. Ook de vroegere schaakcomputers vonden deze zet niet. De engine Fritz 5. 32 vind deze zet wel maar dat is niet zo vreemd doordat deze partij inmiddels is ingeprogrammeerd.
10...cxb5 11.Lxb5+ Pbd7 ; . 12.O-O-O De beste zet! De lange rokade brengt de toren onmiddelijk in positie. Dit is veel sterker dan de korte rokade.
12...Td8 Zwart is volledig opgebrand en speelt weer een dwangzet er is geen betere zet.
13.Txd7! Deze zet toont ons de schoonheid en de berekening, toen Morphy de aanval inzette met het paardoffer op zet 10. Het verslag in de krant, van de volgende dag, vermelde dat Morphy deze zet onmiddelijk speelde.
13...Txd7 ; 14.Td1 De6 Zwart hoopt op een afruil van de dame's om de sterke aanval van wit af te zwakken.
15.Lxd7+ Een goede zet die de tegenstanders van Morphy niet hadden verwacht.... Ook de toeschouwers hadden deze zet niet verwacht. The Count of Isouard gilde zelfs van blijdschap die dacht dat Morphy hier een blunder maakte.
[15.Dxe6+!? fxe6 16.Lxf6 gxf6 17.Txd7 Met de dreiging 18. Txh7+ winst. . 17...
17...Lh6+ 18.Kd1 Kf8 19.Txa7 En wit wint.]
15...Pxd7 Nu is het mat in 2 zie je het?
16.Db8+! Een complete shock voor de tegenstanders van Morphy, die hadden de dameruil verwacht op e6.
16...Pxb8 ; 17.Td8# De twee zwarte spelers waren compleet verrast door deze combinatie. Vind een andere korte partij en zoek het uit! waar een speler op de 17e zet mat geeft met zijn laatste 2 stukken. Je vind hem niet! Daarom is deze partij 1 van de mooiste die ooit zijn gespeeld! Zwart speelt alles logisch terwijl elke zet van wit perfect is uitgevoerd. Wit speelde op de aanval en ging niet voor de winst op klein matriaal, maar koos op het juiste moment voor ontwikkeling. (denk aan de pion op b7) Gaf steeds druk op de zwarte stelling.(denk ook aan de penning met Lg5). Hij berekende en offerde op het juiste moment. Tegen alle schaakregels in speelde hij 2 keer de dame (maar het kon!) DOE DIT NOOIT, HET KAN BIJNA ALLEEN IN DEZE OPENING. Onthoud deze variant in de Philidor, weet hoe te spelen na L....g3 op de derde zet.


1-0